Plotselinge toename aantal spooktelefoontjes uit buitenland

Plotselinge toename aantal spooktelefoontjes uit buitenland

Buitenlandse telefoonfraudeurs bestoken mobiele bellers steeds vaker met spooktelefoontjes. De fraudeurs bellen heel kort naar 06-nummers in de hoop dat de mobiele beller het onbekende nummer terugbelt. Deze consumenten blijken dan met een soort betaald 0900-nummer in het buitenland te bellen en betalen hoge kosten als ze ‘vergeten’ op te hangen.

Het aantal klachten over deze vorm van fraude is de laatste maand sterk gestegen, meldt de Fraudehelpdesk. De beller krijgt een ingesprektoon te horen en denkt dat er geen verbinding is, terwijl er in feite een bandje meeloopt. Als de mobiele beller niet zelf actief de verbinding verbreekt, kan de telefoonrekening vele minuten lang blijven oplopen. Per minuut is een klant voor bijvoorbeeld een gesprek met Afghanistan,waar veel van de telefoontjes vandaan komen, tussen de 1 en 2 euro kwijt, afhankelijk van de provider.

‘Vorig jaar ging het om 38 meldingen. Dit jaar zitten we al ruim boven de honderd, met alleen in februari al 82 gevallen. De meldingen die wij ontvangen zijn waarschijnlijk pas het topje van de ijsberg’, zegt een woordvoerder van de Fraudehelpdesk. Ook telefoonaanbieders Vodafone, T-Mobile en KPN zien een toename vanaf begin dit jaar, maar nieuw is het niet. ‘Het speelt bij ons al meer dan tien jaar’, zegt een woordvoerder van Vodafone, ‘maar nu is er een plotselinge toename.’

Wangiri-fraude

Ik vermoed dat ze werken met computers die aan de hand van simpele algoritmes willekeurig nummers bellen

Chris Verhoef, hoogleraar Informatica (VU)

Deze vorm van fraude heet wangiri-fraude. Wangiri betekent in het Japans iets als: één rinkel. En dat is precies wat er gebeurt. Met slimme trucs proberen de fraudeurs daarna terugbellers zolang mogelijk aan de lijn te houden. ‘Dat kan maximaal drie uur duren. Dan lopen de kosten op’, zegt Vodafone.

‘Het zou kunnen dat de bendes die hier achter zitten nu bij het algoritme van de Nederlandse 06-nummers zijn gekomen’, zegt Chris Verhoef, hoogleraar Informatica (VU), over de toename. ‘Ik vermoed dat ze werken met computers die aan de hand van simpele algoritmes willekeurig nummers bellen. Maar het zou ook kunnen dat ze gestolen persoonsgegevens opkopen. Daar zitten vaak telefoonnummers bij.’

De gemiddelde schade van een gedupeerden in de eerste twee maanden van dit jaar ligt op 150 euro, volgens de Fraudehelpdesk. De hoogste telefoonrekening die gemeld werd was er een van 1.700 euro. Een deel van de Vodafone-klanten die hebben teruggebeld, heeft het verloren geld teruggekregen van de provider. ‘We kijken bij elke individueel geval wat we kunnen doen’, zegt een woordvoerder van Vodafone.

Het advies van de providers is dan ook vooral: niet terugbellen. De verdachte nummers melden helpt ook. ‘Wij kunnen die dan afsluiten’, zegt Vodafone. ‘Eind januari deden we dat met een reeks nummers uit Afghanistan, daarna zagen we het aantal meldingen van wangiri-fraude bij ons afnemen.’ Ook KPN heeft afgelopen maand enkele nummers geblokkeerd na tientallen klachten over deze nummers.

Of blokkeren het probleem echt oplost is de vraag. Het is vooral een tijdelijke oplossing, volgens KPN. ‘De bendes hebben vaak duizenden nummers waarmee ze bellen. Als een nummer is afgesloten gebruiken ze gewoon een andere’, zegt hoogleraar Verhoef.